Εκφοβισμός (ή Βullying)

Anne-Garti / pixelio.de

Ο Δανιήλ πηγαίνει στο σχολείο με πόνους στο στομάχι . Εδώ και καιρό, ο φόβος είναι ο σταθερός σύντροφός του. Πριν από την πόρτα της τάξης, κοντοστέκεται λίγο και παίρνει μια βαθιά ανάσα. Στη συνέχεια, μπαίνει στην τάξη και κάθεται γρήγορα στην θέση του.

Αλλά ο Βασίλης στέκεται για άλλη μια φορά μπροστά του: «Λοιπόν, νάτος ο loser! Τι θέλεις εσύ εδώ;!» Όλοι γελούν! Όλα τα μάτια πέφτουν πάνω στον Δανιήλ. Ο ίδιος θα προτιμούσε να ανοίξει η γη κάτω από τα πόδια του και να εξαφανιστεί. Ο Βασίλης τον σπρώχνει πίσω, προς την πόρτα . «Προχώρα, εξαφανίσου! Δεν σε θέλουμε εδώ εσένα!» Αρπάζει τη τσάντα του Δανιήλ και αδειάζει τα πάντα στο έδαφος. «Για να δω, τι σκουπίδια έχουμε εδώ μέσα!» Ο Δανιήλ προσπαθεί να συγκρατήσει τα δάκρυά του. Η κλίκα του Βασίλη γελά. «Ο Βασίλης είναι πραγματικά cool, πάντα έτοιμος για ένα μικρό αστειάκι.» Όλοι τούς παρατηρούν.

Σου είναι γνωστά τέτοια ή παρόμοια επεισόδια; Αυτή η σκηνή είναι δική μου εφεύρεση, αλλά παρόμοιες σκηνές μπορείς να ζήσεις καθημερινά στο σχολείο. Ένας συμμαθητής ή μια συμμαθήτρια περιθωριοποιείται, εκφοβίζεται, πειράζεται, ταπεινώνεται, δέχεται σωματικές ή λεκτικές επιθέσεις. Αυτός ή αυτή είναι θύμα εκφοβισμού!

Ορισμός

©Sanja Gjenero/RGBstock

Ο σχολικός εκφοβισμός (αγγλ. bullying) είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας και χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη, απρόκλητη παρενόχληση, κάποιου παιδιού το οποίο δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Αναφέρεται στην άσκηση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών με στόχο να προκληθεί πόνος ή αναστάτωση. Εμφανίζεται με τη μορφή του λεκτικού εκφοβισμού (κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), του κοινωνικού εκφοβισμού (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα), του σωματικού εκφοβισμού (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές), του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (εκβιασμός μέσω διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μέσω μηνυμάτων/φωτογραφιών στο κινητό τηλέφωνο).

Θύματα εκφοβισμού

Τα τυπικά θύματα του εκφοβισμού είναι οι αουτσάιντερ, επειδή αυτοί σε κάποιο σημείο είναι διαφορετικοί από τους άλλους. Η διαφορετικότητα μπορεί να είναι η καταγωγή, μια διάλεκτο, άλλα ενδιαφέροντα από αυτά που καθορίζει μια δυνατή κλίκα ή ακόμα και η ιδιαίτερα καλή ή κακή απόδοση. Συνέπειες του εκφοβισμού: τα θύματα φοβούνται να πάνε στο σχολείο, παρουσιάζουν νευρικότητα, άγχος, αϋπνία, έλλειψη συγκέντρωσης ή ακόμα και κατάθλιψη.

Θύτες εκφοβισμού (δράστες) 

Οι μαθητές ή μαθήτριες που εκφοβίζουν τους άλλους είναι συνήθως δημοφιλείς στην τάξη τους και ανήκουν στην κλίκα που είναι ιδιαιτέρως «in». Είναι παρορμητικοί, δίνουν τον τόνο, τους αρέσει να είναι πάντα στο κέντρο και δείχνουν βέβαιοι για τον εαυτόν τους. Τα αγόρια έχουν πιο πολύ την τάση να επιτίθενται, τα κορίτσια είναι πιο λεπτοκομμένα και φοβερίζουν ή τραυματίσουν κυρίως με τα λόγια.

Συνένοχοι εκφοβισμού 

©Zichael Zacharzewski/Stock.xchng

Ο εκφοβισμός συμβαίνει συνήθως με υπόβαθρο μια ομάδα. Δηλαδή, ο νταής έχει μια κλίκα που τον υποστηρίζει περισσότερο ή λιγότερο ενεργά. Η ομάδα παρέχει το πλαίσιο εντός του οποίου ξεδιπλώνεται η επιθυμία του νταή για εξουσία. Ο θαυμασμός του από τους συνένοχους και η αδιαφορία των παρατηρητών, ενισχύουν την αυτοπεποίθηση του.

Παρατηρητές

Η μεγαλύτερη ομάδα που κάνει δυνατό το φαινόμενο του εκφοβισμού είναι η σιωπηλή πλειοψηφία που απλά παρατηρεί. Βλέπουν τι συμβαίνει και το απορρίπτουν. Αλλά από φόβο, μήπως και αυτοί οι ίδιοι πέσουν θύμα εκφοβισμού ή μήπως τιμωρηθούν εάν στραφούν ενάντια στον εκφοβισμό, είναι μεγάλη. Συχνά δεν ξέρουν τι να κάνουν.

Συμβουλές για το θύμα

  • Δεν είσαι μόνος/η  που έχεις αυτό το πρόβλημα. Αυτό γίνεται και σε άλλα κορίτσια ή αγόρια. Συνήθως, δεν φταίνε αυτοί οι ίδιοι όταν κάποιοι τους προσβάλουν, γελοιοποιούν ή κακομεταχειρίζονται.
  • Τόλμησε να μιλήσεις γι’ αυτό το θέμα. Βρες άτομα που μπορούν να σε βοηθήσου π.χ. γονείς, δάσκαλοι, υπεύθυνος εφηβικού ομίλου. Ακόμα κι αν δυσκολεύεσαι, πες ξεκάθαρα τι σου συμβαίνει.
  • Μπορείς να πάρεις και ανώνυμα βοήθεια μέσω τηλεφώνου ή ηλεκτρονικού μηνύματος (δες στο τέλος). Μην περιμένεις μέχρι να σου έχει κάνουν μεγάλη ζημιά οι νταήδες. Σταμάτησέ τους στην αρχή. Κάνε τους γρήγορα σαφές  ότι δεν μπορούν να κάνουν μαζί σου ό,τι θέλουν.
  • Σημείωσε σ’ ένα χαρτί: πότε και πώς σε κακομεταχειρίστηκαν, ποιος ήταν εκεί και ποιος θα μπορούσε να εμφανιστεί ως μάρτυρας.
  • Ψάξε να βρεις συμμάχους στην τάξη. Μίλησε με αυτούς που ανήκουν στην «σιωπηλή πλειοψηφία» και ζήτησέ τους να σε προστατέψουν. Στο διάλλειμα κάνε παρέα με μια άλλη ομάδα, παίξε μαζί τους και πάρε μέρος στις συνομιλίες τους.
  • Αν σε εκβιάσουν, πες το αμέσως σε ένα άτομο της εμπιστοσύνης σου! Συνήθως, τότε οι νταήδες σταματούν τη δράση τους. Σε γενικές γραμμές, φοβούνται τους ενήλικες.
  • Μην πας πουθενά μόνος, όταν χρειαστεί να μιλήσεις με τον νταή. Πάρε μαζί σου έναν δυνατό μάρτυρα και πες σ’ αυτόν ή στην κλίκα του τι ακριβώς σε πλήγωσε.
  • Αν, μέσω διαδικτύου σε προσβάλει κάποιος ή δημοσιεύσει δικές σου φωτογραφίες, που εσύ δεν θέλεις, τότε φτιάξε μια καινούργια ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail) για τον εαυτόν σου και ζήτησε τη βοήθεια ενός ενήλικα.

Ως θύμα εκφοβισμού, πρέπει να πάρεις οπωσδήποτε βοήθεια. Δεν είσαι μόνος/η! Αν δεν γνωρίζεις κάποιον που μπορείς να εμπιστευθείς, παρακάτω θα βρεις ορισμένες ηλεκτρονικές διευθύνσεις και αριθμούς τηλεφώνου που μπορείς να ζητήσεις βοήθεια και συμβουλές. Σίγουρα, μπορείς να βρεις και συμβουλευτικά κέντρα, κέντρα παιδικής προστασίας ή άλλες υπηρεσίες στον τηλεφωνικό κατάλογο. Μην κλείνεις το στόμα, αλλά μίλησε γι’ αυτό το θέμα με κάποιον!

Εκφοβισμός και Χριστιανός

©Cherie Wren/Stock.xchng

Ως Χριστιανός, έχεις φυσικά ιδιαίτερη ευθύνη για τον εκφοβισμό στον περίγυρό σου. Κανένα είδος εκφοβισμού δεν συμβιβάζεται με τη Χριστιανική ζωή. Ήδη η καταλαλιά, η προσβολή κλπ, δηλαδή λόγια που πληγώνουν, είναι μια συμπεριφορά που δεν μπορείς να δικαιολογήσεις ενώπιον του Θεού.

«Έτσι και η γλώσσα: Είναι ένα μικρό μέλος, μπορεί να καυχάται όμως για μεγάλα πράγματα» (Ιακώβου 3:5).

«Η σοφία όμως που έρχεται από τον ουρανό είναι πρώτα γνήσια, ύστερα είναι ειρηνική, αγαθή, πειστική, γεμάτη ευσπλαχνία και καλούς καρπούς, αμερόληπτη και ειλικρινής. Και ο καρπός της δικαιοσύνης σπέρνεται ειρηνικά από όσους επιζητούν την ειρήνη» (Ιακώβου 3:17+18).

Αν ανήκεις στην ομάδα των θυτών ή των συνενόχων, ζήτησε από τον Θεό να σε συγχωρέσει και να σε βοηθήσει να αλλάξεις συμπεριφορά. Βρες ένα άτομο που εμπιστεύεσαι και μίλησε μαζί του για το τι μπορείς να κάνεις.

Αν είσαι ένας από τους παρατηρητές, ζήτησε από τον Θεό να σου δείξει, πώς μπορείς να βοηθήσεις τον θύτη και το θύμα. Μίλησε με άλλους ανθρώπους της εμπιστοσύνης σου και προσπαθήστε αν βρείτε μαζί μια λύση. Κάνε κάτι και μην μένεις παρατηρητής πια!

«Μακάριοι όσοι φέρνουν την ειρήνη στους ανθρώπους, γιατί αυτοί θα ονομαστούν παιδιά του Θεού» (Ματθαίος 5:9).

©Nicolas Raymond/Stock.xchng

Ιστοσελίδες κατά της βίας στο σχολείο:

Υπηρεσίες που μπορούν να σε βοηθήσουν:

Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας το Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ)

Συμβουλευτική τηλεφωνική γραμμή άμεσης βοήθειας: 801 801 1177

Δευτέρα έως Παρασκευή από 8:30 πμ  – 20:30 μμ και Σάββατο από 9:30 πμ – 14:00 μμ

—————————————————————————————

Γραμμή SOS (Χαμόγελο του Παιδιού), τηλέφωνο: 1056

Μήνυμα μπορείς να στείλεις στο E-mail: sos1056@hamogelo.gr

—————————————————————————————

Γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων, Τηλέφωνο: 11 61 11

—————————————————————————————

ΚΕΝΤΡΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ – ΠΕΙΡΑΙΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αθήνα: τηλ. 210 8210222, Πειραιάς: τηλ. 210 4170546, Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 548 113

—————————————————————————————

Παρατηρητήριο για την πρόληψη της σχολικής βίας και του εκφοβισμού

(Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων) Στείλε e-mail στο: [email protected]

Τηλεφώνησε στο 210 3442496

—————————————————————————————

Αν βρίσκεσαι στο εξωτερικό, σε μια από τις παρακάτω χώρες, τότε …

Deutschland 

Kinderschutzbund in Deutschland Telefonnummer 0800 – 111 0 333.
(Du kannst dort von Montag bis Freitag von 15.00 bis 19.00 Uhr anrufen.)

Österreich 

Kinderschutz-Zentrum Salzburg, Beratung: 0662 – 44 9 11

Schweiz 

pro juventute Telefon 147 (unter dieser Nummer erhalten Kinder und Jugendliche in der ganzen Schweiz gratis rund um die Uhr Beratung)

0 απαντήσεις

Γράψτε εδώ το σχόλιό σας!

Θέλετε να συμμετάσχετε στη συζήτηση;
Μη διστάσετε να συμβάλλετε με το σχόλιό σας!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.