Σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών

©C-Falk/pixelio.de

Η 17-χρονη Μανουέλα είναι ξαπλωμένη στο κρεβάτι της και κοιτάζει το ταβάνι. Πριν λίγο έκλαιγε – τώρα δεν αντιδρά καθόλου, ούτε καν απαντά όταν της μιλάς. Το περιστατικό κακοποίησης που υπέστη, επαναλαμβάνεται τώρα στη μνήμη της. Για να αντέξει την για πολλά χρόνια επαναλαμβανόμενη σεξουαλική κακοποίηση από τον πατριό της,  η Μανουέλα «αποστασιοποιήθηκε» από αυτά – και εθίστηκε στην ηρωίνη. Αυτή η εξάρτηση την κάνει, για κάποιο χρονικό διάστημα, να ξεχνά το γεγονός και να αισθάνεται ευχάριστα. Δεν αντέχει το άγγιγμα –  ούτε ακόμη την αγκαλιά μιας γυναίκας που θέλει να την παρηγορήσει. Παρόλα αυτά, εκδίδεται για να χρηματοδοτήσει τον εθισμό της, κοιμάται πολύ αργά κι με αναμμένο φως. Αλλά όταν κοιμάται, δεν μπορεί τίποτα να την ξυπνήσει, ούτε το ξυπνητήρι ούτε κρύο νερό ή  κάποιο  κούνημα – γιατί … δεν θέλει να επανέλθει στην φρικτή πραγματικότητα.

Στατιστικά στοιχεία

Το περιστατικό της Μανουέλας δεν είναι το μοναδικό! Στην Ευρώπη, σχεδόν ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης ή και κακοποίησης! (Πηγή: Συμβούλιο της Ευρώπης / Council of Europe)

Σύμφωνα με το «Χαμόγελο του Παιδιού» από τις 1.151 καταγγελίες που έγιναν το έτος 2013 στην Ελλάδα, το 1% των περιστατικών αφορούσε τη σεξουαλική κακοποίηση. ( Πηγή: www.protothema.gr/ 19/11/2013)

Περίπου το 15% των κοριτσιών και το 11% των αγοριών στην Ελλάδα αποτελούν αντικείμενο σεξουαλικής κακοποίησης ή παρενόχλησης. (Πηγή: ΒΗΜΑ 18/1/98).

Κατά μέσο όρο, το 65%–70%  των εξαρτημένων στα ναρκωτικά κοριτσιών είναι κακοποιημένα σεξουαλικά.

Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση;

Κάθε είδους σεξουαλική δραστηριότητα αλλά και δραστηριότητα χωρίς άγγιγμα του ενήλικα στο παιδί ή στον έφηβο με σκοπό τη σεξουαλική διέγερση ή/και ικανοποίηση του ενήλικα. Εδώ συμπεριλαμβάνονται: έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό, γυμνό σώμα/φωτογράφιση του παιδιού, βιασμός.

©chocolat01/pixelio.de

Στις περισσότερες περιπτώσεις (90% αυτών) τα άτομα αυτά προέρχονται από το άμεσο (πατέρας/πατριός, θείος, μεγαλύτερος αδερφός) ή έμμεσο οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού (οικογενειακοί φίλοι, γείτονες ή και επαγγελματίες που ασχολούνται με παιδιά (αθλητικά, χόμπι, χορός, ξένες γλώσσες). Εδώ αν και πιο σπάνια μπορεί να συμπεριληφθεί ο παιδόφιλος (άγνωστο άτομο στο παιδί) που έχει επιλέξει τυχαία το παιδί στο σχολείο, στο δρόμο ή  μέσω του διαδικτύου. Αφού έχει μελετήσει πολύ προσεκτικά το πώς θα το προσεγγίσει, το πλησιάζει και το απομονώνει δηλώνοντας πως είναι κάποιος γνωστός της οικογένειας ή αστυνομικός. Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι η κατάχρηση ή η άσκηση εξουσίας, κυρίως από άνδρες (ισχυρότεροι) προς τα κορίτσια ή τα αγόρια, δηλαδή προς τα ασθενέστερα άτομα.

Όσο πιο κοντινός (συγγενικά) είναι ο δράστης με το παιδί, τόσο περισσότερο κλονίζεται η ικανότητα που παιδιού να εμπιστεύεται άλλους.

Οι βασικές ανάγκες  του παιδιού για ασφάλεια, προστασία, αξία, η αγάπη, θαλπωρή, αποδοχή και συγχώρεση είναι βαθιά πληγωμένες. Αλλά αυτές είναι οι προϋποθέσεις που εξασφαλίζουν στο παιδί μια συναισθηματικά υγιή ανάπτυξη.

Πώς μπορώ να αναγνωρίσω την σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού; Υπάρχουν κάποια σημάδια;

Ξεκάθαρα σημάδια είναι πολύ σπάνια. Τα παιδιά συνήθως δεν μιλάνε (κι αν το κάνουν θα εκφραστούν με μεγάλη ασάφεια). Σπάνια, επίσης θα μας το αναφέρει κάποιος παρατηρητής ή θα διαπιστώσουμε μια εγκυμοσύνη.

Σε σωματικό τομέα, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που θα πρέπει να ευαισθητοποιήσουν τους ενήλικες και θα τους κάνουν να υποψιαστούν κάτι. Εκπαιδευμένοι παιδίατροι πρέπει στη συνέχεια, να εξετάσουν το παιδί και να διακρίνουν, αν αυτά τα συμπτώματα είναι από κάποιο ατύχημα ή υπάρχει συμμέτοχη ενήλικου.

Τα σημάδια στον συναισθηματικό τομέα και στην συμπεριφορά, εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού. Θα πρέπει να δώσεις ιδιαίτερη προσοχή, αν δεις ένα παιδί να αλλάζει ξαφνικά τη συμπεριφορά του, π.χ. γίνεται απαθές ενώ ήταν πολύ δραστήριο, να γίνεται υπερκινητικό ενώ ήταν ήσυχο, να σταματά ξαφνικά να μιλά και να διηγείται για τις σχολικές ή εξωσχολικές δραστηριότητές του – πράγμα που έκανε στο παρελθόν με μεγάλο ενθουσιασμό.

Κάποια επιπλέον σημάδια είναι:

Φόβος να μπει στο μπάνιο/υπνοδωμάτιο, άρνηση να αλλάζει τα ρούχα του, δυσκολίες συγκέντρωσης, προβλήματα ύπνου, εφιάλτες, τινάγματα και τρόμος, ονειροπολήσεις,  κινείται σε φανταστικούς κόσμους, έχει σεξουαλική γνώση ή συμπεριφορά που δεν ταιριάζει με την ηλικία του, αλλαγές στις διατροφικές του συνήθειες (π.χ. νευρικό κάρφωμα του φαγητού στο πιάτο ή μια ψυχαναγκαστική υπερφαγία σαν παρηγοριά, κλπ.).

©Willi-Doerr/pixelio.de

Τα σημάδια της σεξουαλικής κακοποίησης

Κατά την σεξουαλική κακοποίηση, παραβιάζονται και πληγώνονται βαθειά τα εσωτερικά και το εξωτερικά όρια ενός ανθρώπου. Καταστρατηγήσεις, όπως η σεξουαλική βία, παραβιάζουν τόσο πολύ τα εξωτερικά όρια, ώστε  αυτά δεν προσφέρουν καμία προστασία στα εσωτερικά του όρια πια. Σαν αντίδραση σ’ αυτήν την παραβίαση, ο εσωτερικός πυρήνας του ατόμου δημιουργεί ένα προστατευτικό στρώμα – σκληραίνει. Παίρνει αποστάσεις, για να μην πληγωθεί πάλι. Αυτό οδηγεί σε συμπεριφορές που φαίνονται τρελές. Αλλά αυτές οι συμπεριφορές (διαταραχές) είναι (αυτόματοι και υποσυνείδητοι) μηχανισμοί επιβίωσης.

Με την πάροδο του χρόνου θα εμφανιστούν διάφορες συμπεριφορές:

1. Συναισθηματικές επιπτώσεις

Απώλεια εμπιστοσύνης

Η σεξουαλική κακοποίηση κλονίζει φοβερά την εμπιστοσύνη του θύματος προς τον εαυτόν του και προς το περιβάλλον του. Εμπιστοσύνη γι’ αυτά σημαίνει κατάχρηση και κατά συνέπεια, τα κακοποιημένα παιδιά δείχνουν μεγάλη δυσπιστία στο περιβάλλον τους. Λόγω του φόβου τους, υπόκεινται σε μια απαγόρευση λόγου και επομένως χάνουν την εμπιστοσύνη στη δική τους δύναμη καθώς θεωρούν τους εαυτούς τους ως ανυπεράσπιστα όντα – και άνευ αξίας.

Ενοχές

Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει μια σχέση μεταξύ θύματος και δράστη, η οποία χαρακτηρίζεται από εμπιστοσύνη, εξάρτηση και στοργή. Έτσι τα παιδιά αισθάνονται ένοχα, επειδή σκέφτονται ότι αυτά έδωσαν την αφορμή για την σεξουαλική κακοποίηση ή αισθάνονται ακόμη ότι και τα ίδια συμμετείχαν σ’ αυτήν, αφού δεν μπόρεσαν να που «όχι». Δεδομένου ότι παιδιά που έχουν πέσει θύματα, αγαπούν τον δράστη, ψάχνουν να βρουν δικαιολογημένες και εξορθολογιστικές εξηγήσεις για την κακοποίηση. Απλά δεν μπορούν να πιστέψουν ότι αυτός κάνει κάτι «κακό».

Ντροπή

Οι γυναίκες που κακοποιήθηκαν ντρέπονται για τις πληγές που δέχτηκαν, για την οικογένειά τους, για το δράστη – και πάνω απ’ όλα, για τη ύπαρξή τους. Αισθάνονται βρώμικες, εκπορευμένες και αηδιασμένες από τον εαυτόν τους.

Αδυναμία

Τα σεξουαλικά κακοποιημένα παιδιά αισθάνονται μεγάλη αδυναμία: βασανίζονται από εκείνον που έπρεπε να τους χορηγεί προστασία. Η σεξουαλική κακοποίηση είναι η δολοφονία ψυχής. Στερεί από τα θύματα το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, σπάει τη θέλησή του. Το αναγκάζει σε τυφλή υπακοή.

Φόβος

Ο φόβος γίνεται το κύριο συναίσθημα της ζωής των πασχόντων. Είναι πάντα εκεί: ο φόβος της επίθεσης, ο φόβος της δημοσίευσης του μυστηρίου, ο φόβος της διάλυσης της οικογένειας, ο φόβος των αντιδράσεων του περιβάλλοντος, ο φόβος της απώλειας της αγάπης.

©sokaeiko/pixelio.deΚλείνονται στον εαυτό τους

Κλείνονται στον εαυτό τους

Η βαθειά απελπισία οδηγεί σε πολύπλοκους μηχανισμούς διαχωρισμού που προσπαθούν να αποξενώσουν το σώμα, να το προσδιορίσουν ως «λάθος».  Ο εαυτός τους αποσύρεται σε ένα προστατευτικό πυρήνα, για να μην μπορεί να τον πληγώσει η κακοποίηση. Κλείνονται στον εαυτό τους,  αλλά μένουν εξίσου μακριά και από φιλικές επαφές με άλλους ανθρώπους.

Χαμηλή αυτοπεποίθηση

Τα συναισθήματα ντροπής και ενοχής αποδυναμώνουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών.

Ψυχαναγκαστική συμπεριφορά

Τα θύματα αισθάνονται βρώμικα, λερωμένα. Μπορεί  να αντιδράσουν με το να κάνουν μανιωδώς αμέτρητες φορές ντους την ημέρα ή παρόμοια.

2. Σωματικές πληγές

Οι συχνές επιπτώσεις της κακοποίησης είναι οι τραυματισμοί στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.

3. Σωματικές και ψυχοσωματικές συνέπειες

Προβλήματα ύπνου
Προβλήματα συγκέντρωσης
Προβλήματα λόγου και δυσλεξίας
Παθήσεις δέρματος
Άλγος και πόνοι στην κοιλιά
Εγκυμοσύνη
Αιμορραγία
Παράλυση
Ανορεξία
Εθισμός στα τρόφιμα

4. Αυτοκαταστροφικές τάσεις

Εξάρτηση από ναρκωτικά ή/και αλκοόλ

Τα ναρκωτικά και το αλκοόλ βοηθά τα θύματα στο να ναρκώνουν τη μνήμη της σεξουαλικής κακοποίησής τους και στο να δραπετεύουν από την πραγματικότητα επειδή δεν μπορούν να την αντέξουν.

Αυτο-ακρωτηριασμός

Κορίτσια κι αγόρια τιμωρούν τους εαυτούς τους, σβήνοντας αναμμένα τσιγάρα πάνω στο δέρμα  τους ή χαράζοντας το σώμα τους. Άλλοι τραυματίζονται για να αισθανθούν τον πόνο, για να δουν το αίμα – θέλουν να αισθανθούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν, ότι είναι ακόμα ζωντανοί.

Απόπειρες αυτοκτονίας

Η αυτοκτονία φαντάζει για πολλά θύματα ως τη μόνη αποτελεσματική προστασία ενάντια στις καταπατήσεις του δράστη. Φαίνεται να είναι ο μοναδικός τρόπος για να θέσουν τέλος στο αυτο-μίσος, την ντροπή και την απελπισία.

Εργασιομανία

Πολλά θύματα αντιδρούν, επίσης, με μια ακραία προσπάθεια για επιδόσεις. Καλές επιδόσεις ενισχύουν την εξασθενημένη αυτοεκτίμηση και διευκολύνουν την έγκαιρη οικονομική ανεξαρτησία από το πατρικό σπίτι.

5. Επιπτώσεις στην κοινωνική συμπεριφορά

Μοναχικότητα και δυσπιστία
αποστασιοποιημένη συμπεριφορά
Πρόωρος γάμος
Εκτροπή, φεύγει από το πατρικό σπίτι
Αισθάνεται άνετος και σίγουρος στην συμπεριφορά του μπροστά σε ομάδες αλλά παράλληλα δείχνει ανήσυχος στις ατομικές συναντήσεις.
Ασυνήθιστη συμπεριφορά προς ορισμένους τύπους ανδρών και γυναικών.

6. Επιπτώσεις στη σεξουαλικότητα

Η ανάρμοστη σεξουαλική συμπεριφορά των κοριτσιών και των αγοριών για την ηλικία τους, είναι η μόνη σαφής ένδειξη σεξουαλικής κακοποίησης. Μικρά κορίτσια δείχνουν συχνά μια εξαιρετικά σεξιστική συμπεριφορά απέναντι σε άλλους άντρες.

©Rainer Sturm/pixelio.de

Υπάρχει τρόπος να ξεπεράσει κάποιος τη σεξουαλική κακοποίηση;

Εμείς, σαν Χριστιανοί πιστεύουμε ότι ο Θεός μπορεί και θέλει να θεραπεύσει τις συναισθηματικές πληγές μας.  Αυτός είναι ο Δημιουργός μας και μας ξέρει καλύτερα. Αυτός γνωρίζει πού ακριβώς βρίσκονται τα προβλήματά μας κι Αυτός έχει τη δυνατότητα να μας βοηθήσει. Η Αγία Γραφή λέει: «Αυτός φορτώθηκε τις θλίψεις μας κι υπέφερε τους πόνους τους δικούς μας. Εμείς νομίζαμε πως όλα όσα Τον βρήκαν ήταν τραύματα, πληγές και ταπεινώσεις από το Θεό. Μα ήταν αιτία οι αμαρτίες μας που αυτός πληγώθηκε. Για χάρη δική μας σωτηρίας Εκείνος τιμωρήθηκε και στις πληγές Του βρήκαμε εμείς τη γιατρειά» (Ησαΐας 53:4-5).

Η Βίβλος λέει ότι ο Ιησούς Χριστός μπορεί να πάρει τις αμαρτίες μας, τα βάσανά μας και τους τραυματισμούς μας. Αυτός πλήρωσε για όλα αυτά πάνω στο σταυρό – κι εμείς τώρα, μπορούμε να εναποθέτουμε σ’ Αυτόν καθετί που μας βαραίνει. Δεν χρειάζεται να το κουβαλάμε εμείς πια, δεν χρειάζεται να μας βαραίνει!

Πώς γίνεται στην πράξη μια τέτοια διαδικασία θεραπείας;

1. Πίστεψε ότι ο Ιησούς σε αγαπά, ότι πέθανε για τις αμαρτίες σου στο σταυρό και ότι έχει τη δύναμη να σου δώσει μια νέα και γεμάτη νόημα ζωή!

Οι βασικές ανάγκες ενός παιδιού για ασφάλεια και αναγνώριση δεν μπορούν να καλυφθούν από την κακοποίηση. Έτσι, ένα άτομο πάσχει από σοβαρές συναισθηματικές ελλείψεις. Αυτές οι ελλείψεις δεν μπορούν να καλυφθούν απόλυτα από άλλους ανθρώπους, επειδή οι άνθρωποι είναι ατελείς, πληγώνουν και απογοητεύουν. Μόνο ο Ιησούς Χριστός μπορεί να καλύψει αυτό το κενό. Αυτός είναι η πηγή της αγάπης, της ειρήνης, της χαράς, της συγχώρεσης, της ασφάλειας, της θαλπωρής. Σ’ Αυτόν μπορούμε να βρούμε αυτό που οι γονείς μας απέτυχαν να μας δώσουν στην παιδική ηλικία.

2. Να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου και να φέρεις το παρελθόν σου στον Θεό!

Η Βίβλος λέει: «θα γνωρίσετε την αλήθεια, και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει» (Ιωάννης 8:32).

Συχνά, οι εμπειρίες κακοποίησης αποσιωπώνται ή απωθούνται. Γι’ αυτό στην αρχή, πρέπει να έρθει στο φως ό,τι συνέβη, να μιλήσεις σε κάποιον άνθρωπο γι’ αυτά τα πράγματα, να ζητήσεις βοήθεια. Ενώπιον του Θεού μπορεί κάποιος να είναι απόλυτα ειλικρινής: ποια συναισθήματα έχω, ποιους φόβους αισθάνομαι, ποια οργή νιώθω; Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, μπορώ σιγά-σιγά να συνειδητοποιήσω τις λάθος στάσεις, συμπεριφορές και απωθητικούς μηχανισμούς που ανέπτυξα όλα αυτά τα χρόνια. Αυτά όλα μπορώ να τα ομολογήσω στον Θεό και να τα ξεφορτώσω στον σταυρό.

©S.-Hofschlaeger/pixelio.de

3. Ο Θεός να σου δώσει νέα ζωή και θα σε βοηθήσει να υιοθετήσεις νέες συμπεριφορές και να αποκτήσεις νέα μοτίβα σκέψης!

Όταν αποδεχθούμε την μεγάλη αγάπη του Θεού λαμβάνουμε από Αυτόν και τη δύναμη να αλλάξουμε. Χρειαζόμαστε όμως ανθρώπους που θα είναι κοντά μας και θα μας συνοδεύουν σ’ αυτήν την διαδικασία. Μια υγιής σχέση με τον Θεό και τους ανθρώπους, από τους οποίους λαμβάνουμε γνήσια αγάπη, παρηγοριά αλλά και διόρθωση, μπορεί να μας βοηθήσει για να γίνουμε και πάλι ψυχικά υγιείς. Απαραίτητες προϋποθέσεις προς αυτήν την κατεύθυνση ωστόσο είναι, η προθυμία μας να δεχόμαστε, να υιοθετούμε και να εφαρμόζουμε τις συμβουλές κάποιων ανθρώπων που εμπιστευόμαστε και που μας είναι πολύ σημαντικοί.

4. Ζήτησε από το Θεό να μπορέσεις να συγχωρήσεις τον δράστη και να απαλλαγείς από λάθος ενοχές!

Αν δεν μπορέσουμε να συγχωρήσουμε τους εαυτούς μας και τους άλλους, δεν θα ζήσουμε ποτέ πραγματικά ελεύθεροι, επειδή μέσα στην καρδιά μας θα παραμένει η πίκρα, το μίσος κι ο θυμός. Όταν συγχωρούμε, ο Χριστός μετατρέπει τα αρνητικά συναισθήματα μας σε καλές σκέψεις, που προέρχονται από Αυτόν. Συγχώρεση δεν σημαίνει, όμως, με κανένα τρόπο ότι σχετικοποιούμε ή δικαιολογούμε την κακοποίηση. Η σεξουαλική κακοποίηση είναι και παραμένει ένα έγκλημα εναντίον αθώων παιδιών!

Από την: Χριστίνα, soulsaver.de

———————————————————————————————————————

Τι να κάνω σε περίπτωση που υποψιάζομαι ή έχω ενδείξεις ότι κάποιος ενήλικος ασελγεί σε βάρος ανηλίκων;

 Μπορείς να απευθυνθείς:

– στην δωρεάν Εθνική τηλεφωνική γραμμή για παιδιά SOS:  1056

– στον δωρεάν Ευρωπαϊκό τηλεφωνικό αριθμό έκτακτης ανάγκης: 112

– στην δωρεάν Ευρωπαϊκή Γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων: 116 111 (Από Δευτέρα έως και Παρασκευή από τις 14:00 το μεσημέρι ως τις 20:30 το βράδυ και κάθε Σάββατο από τις 9:30 το πρωί ως τις 14:00 το μεσημέρι).

– στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Αττικής – Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής (ΓΑΔΑ): Λεωφ. Αλεξάνδρας 173, 3ος όροφος, τηλ. 210 6476370.

– στο Τμήμα Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφάλειας Θεσσαλονίκης: Μοναστηρίου 326, τηλ. 2310 388456, 2310 388457, 2310 388458.

– στις κατά τόπους Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας.

Για αναφορές περιστατικών διαδικτυακής παρενόχλησης – παιδοφιλίας ή παιδικής πορνογραφίας, μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος:

στην ειδική τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών 11012 (λειτουργεί όλο το 24ωρο) ή

– μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στο Email:  11012@ hellenicpolice.gr

Οποιαδήποτε πληροφορία ή καταγγελία ελέγχεται από εξειδικευμένο αστυνομικό προσωπικό, προκειμένου να διερευνηθεί και να διαλευκανθεί η υπόθεση

——————————————————————————————————————-

Συμβουλευτική υποστήριξη θυμάτων κακοποίησης

Παρέχει το Χαμόγελο του Παιδιού, στα κεντρικά γραφεία του στην Αθήνα αλλά  και στα περιφερειακά στην Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τον Πύργο, την Τρίπολη  την Κόρινθο, την Κέρκυρα και την Χαλκίδα.

Τηλεφωνείστε στα τηλέφωνα: Τηλ: 2105781060 – 2118003075 ή στείλτε E-mail: ilion@hamogelo.gr

Εκεί θα σας πουν περισσότερα για τα αντίστοιχα κέντρα της περιοχής σας.

——————————————————————————————————————–

Πληροφορίες και πρόληψη: ΕΝΑ  ΣΤΑ ΠΕΝΤΕ!

Το Συμβούλιο της Ευρώπης (Council of Europe) στο πλαίσιο της εκστρατείας του Ένα στα πέντε (ONE in FIVE) για την πρόληψη της παιδικής σεξουαλικής παρενόχλησης έχει έναν ιστότοπο, όπου μπορείτε να μάθετε πώς να διδάξετε στα παιδιά τον απλό και κατανοητό «Κανόνα των Εσωρούχων». Μπορείτε να δείτε το σποτάκι, να κατεβάσετε τις συμβουλές προς τους γονείς ή το βιβλιαράκι τους κάνοντας κλικ στους παρακάτω συνδέσμους:

Σποτάκι:

http://www.underwearrule.org/film_gr1.asp

Διδάξτε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων:

http://www.underwearrule.org/default_gr1.asp

Ο Κανόνας των Εσωρούχων:

http://www.underwearrule.org/underwear_gr1.asp

Βιβλιαράκι-Παραμύθι:

http://www.heraklion.gr/paidi/images/KikoBook.pdf

Σχετικά με το Soulsaver


www.soulsaver.at