«Είμαι απόλυτα ανεκτικός!»

Η νέα μη-ανεκτική ανεκτικότητα

Παλιά και νέα «ανεκτικότητα»

Η λέξη «ανεκτικότητα» προέρχεται από το λατινικό όρο «tolerare» (αντέχω, υπομένω, ανέχομαι). Παλιά είχε την έννοια ότι αναγνωρίζω στους συνανθρώπους μου, που σκέφτονται διαφορετικά για το Θεό και τον κόσμο, τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία της έκφρασης, δικαίωμα που αποδέχομαι και για τον εαυτό μου. Ότι, δηλαδή, δεν αντλώ καμιά αξίωση εξουσίας από το δικό μου πιστεύω. Αυτή η ανεκτικότητα δεν απέκλειε όμως την προσωπική μου, ισχυρή πεποίθηση, αλλά απεναντίας την προϋπέθετε.

Εν τω μεταξύ, όμως, άρχισε να κυριαρχεί στη Δύση ένας διαφορετικός ορισμός της ανεκτικότητας. Σύμφωνα μ’ αυτόν, πραγματικά ανεκτικός είναι κάποιος που βρίσκει όλες τις πεποιθήσεις και τον τρόπο ζωής το ίδιο καλό και κάθε αξίωση αλήθειας ως το ίδιο έγκυρη. Ο ανεκτικός άνθρωπος, του 21ου αιώνα κυρίως, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει βρει την αλήθεια κι ότι αυτή ισχύει και για τους άλλους. Μπορεί να έχει την προσωπική του αλήθεια – αλλά τίποτα περισσότερο. Αλλά πόσο λογική και πόσο χρήσιμη είναι αυτή η νέα ανεκτικότητα;

Η νέα «μη ανεκτική ανεκτικότητα»

Αν «τα πάντα είναι σχετικά», τότε σχετική είναι επίσης κι αυτή η δήλωση – δηλαδή, δεν είναι απόλυτα αληθής. Αν «όλες οι πεποιθήσεις έχουν την ίδια ισχύ και εγκυρότητα», τότε το ίδιο ισχύει και γι’ αυτή την πεποίθηση. Τότε, δεν έχει μεγαλύτερη ισχύ από την πεποίθηση π.χ. ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο μόνος δρόμος για τον Θεό-Πατέρα. Υπ’ αυτήν την έννοια, φάσκουν και αντιφάσκουν οι δηλώσεις των υποστηρικτών της νέας ανεκτικότητας. Οι υποστηρικτές της θέλουν, στο όνομα της ανεκτικότητας, να κλείσουν τα στόματα των άλλων – π.χ. των Χριστιανών με ιεραποστολικό όραμα – αλλά συγχρόνως αποδεικνύονται ως εξαιρετικά αδιάλλακτοι (μη-ανεκτικοί), που δεν ανέχονται ως εξίσου έγκυρες τις άλλες απόψεις, εκτός από τη δική τους. Η ίδια αδιαλλαξία της (νέας) ανεκτικότητας παρατηρείται στην εποχή μας και σε πολλές άλλες κοινωνικές – και προπάντων σεξουαλικής φύσεως συζητήσεις.

Η «νέα ανεκτικότητα» αποτυγχάνει στην πραγματικότητα

Αν όλα ισχύουν εξίσου, τότε οι άνθρωποι θα γίνονται αδιάφοροι. Αυτό είναι επικίνδυνο. Γιατί, ακόμα και στην απλή περίπτωση που θέλουμε να διασχίσουμε ένα δρόμο, πρέπει να ενεργήσουμε σύμφωνα με μια πραγματικότητα που ισχύει ως αλήθεια – για όλους εξ’ ίσου. Κι αυτή είναι: «Είτε ο δρόμος είναι ελεύθερος από αυτοκίνητα και μπορώ να περάσω απέναντι, είτε όχι» – δεν μπορεί να είναι και τα δύο ταυτόχρονα. Αν σ’ αυτή την περίπτωση κλείσουμε τα μάτια στην πραγματικότητα και ακολουθήσουμε τη δική μας αλήθεια, αυτό μπορεί να έχει θανατηφόρες συνέπειες! Μια κοινωνία χρειάζεται αξίες και όρια! Και σε άλλους τομείς της ζωής, πρέπει πάντα να ζυγίζουμε τις αντικρουόμενες αξιώσεις της αλήθειας και από όλες  αυτές να αποδεχόμαστε τη μια γνώμη ως σωστή, απέναντι στις άλλες. Γιατί, ποιος μπορεί να (επι)ζήσει σ’ αυτή τη ζωή χωρίς μέτρο; Αν όλα είναι σχετικά, αν όλα ισχύουν και όλα είναι εξίσου σωστά, πώς μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ της αγάπης για τα παιδιά και της κακοποίησης των παιδιών; Μια κοινωνία χρειάζεται αξίες και όρια! Σε περίπτωση που ο καθένας κάνει ό,τι ο ίδιος θεωρεί σωστό, η κοινωνία βυθίζεται είτε στην αναρχία είτε στον θρησκευτικό ή πολιτικό εξτρεμισμό.

Ιησούς Χριστός: (μη) ανεκτικός

Στην εποχή μας, η λέξη «ιεραποστολή» ερεθίζει πολλούς ανθρώπους. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι πολλοί σήμερα ταυτίζουν (εξομοιώνουν) την εκκλησία – και την ιστορία της ως θεσμό – με τον Χριστιανισμό. Οι σταυροφορίες, η ιερά εξέταση και οι θρησκευτικοί πόλεμοι χρεώνονται στην χριστιανική πίστη. Αλλά εκείνος που ζει αυθεντικά και συνειδητά με τον Ιησού Χριστό, έχει μια πολύ διαφορετική εικόνα και έναν πολύ διαφορετικό τρόπο ζωής. Ναι, ο Ιησούς Χριστός ισχυρίζεται ότι κατέχει και διεκδικεί την απόλυτη αλήθεια: «ΕΓΩ είμαι η Οδός και η Αλήθεια και η Ζωή» (Ιωάννης 14:6). Μ’ αυτήν την έννοια, ο Χριστός είναι απόλυτα μη-ανεκτικός σ’ αυτό το σημείο, αλλά είναι ταυτόχρονα και ανεκτικός για όλα τα άλλα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, δέχτηκε να εγκαταλειφθεί και να τον αρνηθούν οι φίλοι Του, να γελοιοποιηθεί από τους εχθρούς Του, να βασανιστεί, και τελικά να σταυρωθεί. Ο Ιησούς απέρριψε σαφώς την πολιτική και βίαιη επιβολή της Βασιλείας Του – κι ακόμα και πάνω στο σταυρό προσευχήθηκε για τους διώκτες Του: «Πατέρα, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν.» Αυτό ήταν μια αυθεντική ανοχή. Σε κανέναν δεν κόστισε περισσότερο από το Χριστό:

    «Μα ήταν αιτία οι αμαρτίες μας που Αυτός εξουθενώθηκε. Για χάρη της δικής μας σωτηρίας Εκείνος τιμωρήθηκε και στις πληγές Του βρήκαμε εμείς τη γιατρειά» (Ησαΐας 53:5).

Αυτή είναι η (συν)ολική ανοχή, αυτή που (από)βλέπει σ’ ολόκληρο τον άνθρωπο – και όχι μόνο τον ανέχεται, αλλά τον αγαπά και θυσιάζεται γι’ αυτόν και στο τέλος τον απολυτρώνει!

 

Carsten Polanz

Ο Carsten Polanz είναι ειδικός μελετητής του Μωαμεθανισμού και, ως συνεργάτης του Ινστιτούτου Ισλαμικών Θεμάτων του Γερμανικού Ευαγγελικού Συνδέσμου, εκδίδει μεταξύ άλλων το δίγλωσσο περιοδικό «Ισλάμ και Χριστιανική πίστη / Islam and Christianity»…

 

0 απαντήσεις

Γράψτε εδώ το σχόλιό σας!

Θέλετε να συμμετάσχετε στη συζήτηση;
Μη διστάσετε να συμβάλλετε με το σχόλιό σας!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.