Οι αξίες μας στο παρόν και στο μέλλον

sokaeiko/pixelio.de

sokaeiko/pixelio.de

Οι αξίες είναι γενικά επίκαιρο θέμα, σήμερα. Δεν είναι ντεμοντέ, αλλά ίσως σήμερα να παίζουν μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι ποτέ πριν. Πολλές εταιρείες θέλουν να γνωρίζουν ότι τα στελέχη τους δεσμεύονται από αξίες, πολλοί άνθρωποι προσανατολίζονται σε αξίες. Το μόνο πρόβλημα είναι το εξής: Ο καθένας καταλαβαίνει αυτή την έννοια διαφορετικά. Αν κοιτάξει κανείς στο λεξικό, θα διαβάσει ότι οι αξίες είναι οι κατευθυντήριες αρχές, επί των οποίων προσανατολίζονται οι πολίτες. Αλλά κανείς μπορεί να προσανατολιστεί μόνο σε κάτι που είναι σταθερό (όπως π.χ. ένα φάρο), όχι στα σύννεφα που μετακινούνται με τον άνεμο.

Ποιες αξίες καθορίζουν την κοινωνία μας;

Το 1991, ο Καρδινάλιος της Κολωνίας, Meisner, τσακώθηκε με τον καγκελάριο Κολ, που έκανε την Άνγκελα Μέρκελ υπουργό του. Ο λόγος; Εκείνη την εποχή είχε ακόμα εξωσυζυγική σχέση. Είκοσι ένα μόνο χρόνια αργότερα – μόλις το περασμένο έτος πριν από τα Χριστούγεννα – παρουσιάστηκε μια εικόνα στα μέσα ενημέρωσης, που απεικονίζει τη ριζική μεταβολή: στην Πύλη του Βρανδεμβούργου στέκεται ο παντρεμένος Ομοσπονδιακός Πρόεδρος με τη φίλη του και δίπλα του ο εν ενεργεία Δήμαρχος του Βερολίνου με τη σύντροφο της ζωής του. Σχεδόν κανέναν δεν ενοχλεί. Σ’ ένα οικογενειακό Συνέδριο δήλωσε κάποιος πρόσφατα: «Παλιά, μια γιαγιά είχε πολλά εγγόνια, σήμερα ο εγγονός(ή) έχει πολλές γιαγιάδες».
Όχι, δεν έμεινε η Γερμανία χωρίς αρχές και αξίες – αλλά οι αξίες έχουν αλλάξει παντελώς. Επειδή, παρά την οικογενειακή του κατάσταση, ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος είναι πολύ δημοφιλής – απλά επειδή σήμερα θεωρείται μια άλλη αξία πιο σημαντική: Zivilcourage (=πολιτική τόλμη). Το θάρρος του Γκάουκ (Gauck) μπρος στους δικτάτορες θεωρείται από πολλούς πιο υποδειγματικό, απ’ ότι ένας κανονικός γάμος. Επίσης, τώρα συζούν ορισμένοι ανύπαντροι νέοι Χριστιανοί. Και ρωτούν τους μεγαλύτερους: Δε νομίζετε ότι η κοινωνική δικαιοσύνη είναι πιο σημαντική από τη σεξουαλική ηθική σας; Μην αρκείστε στη σκέψη ότι: 870 εκατ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι άρρωστοι, επειδή έχουν πολύ λίγο για να φάνε, και ο διπλάσιος  αριθμός – 1.500 εκατ. – είναι άρρωστοι επειδή έφαγαν πάρα πολύ.

Πώς εξηγείται αυτή η δραματική αλλαγή των αξιών;

Ένας βασικός λόγος πιθανόν να είναι ότι μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, οι 10 Εντολές αποτελούσαν την κατευθυντήρια αρχή σε όλα, κι έτσι οι «αξίες» ήταν κατανοητές μόνο σαν οικονομικός όρος. Ένα κιλό κρέας είχε την ακριβή αξία του σε Ευρώ ή όποιο άλλο νόμισμα. Δεδομένου ότι ο όρος «αξίες», δεν είναι θεμελιωμένος ως πνευματικό ή θεϊκό αγαθό, όπως οι 10 εντολές, αλλάζουν με γρήγορους ρυθμούς μέχρι σήμερα.

Το όλο θέμα περί αξιών είναι τελικά ένα θέμα περί Θεού. Ο μεγάλος Ρώσος ποιητής, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, χαρακτηρίζει τους πολέμους και τις  φρικαλεότητες των τελευταίων αιώνων, με μόλις οκτώ λέξεις: «Ένας κόσμος χωρίς Θεό καταλήγει πάντα στο χάος!». Για να αποτραπεί αυτό, ο Θεός έδωσε τις Δέκα Εντολές – ως ένα βασικό κατάλογο αξιών της ανθρωπότητας.

Αλλά ποιος εξακολουθεί να πιστεύει σ’ αυτόν τον Θεό; Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, Χριστιανός είναι αυτός που έχει αφήσει τον Χριστό να εξουσιάζει την ζωής του. Και πόσοι Έλληνες υπάρχουν; Αυτό που κάποιος μπορεί να μετρήσει είναι το πόσοι επιστρέφουν στην λατρεία της εκκλησίας – το κέντρο της χριστιανικής ζωής. Οι στατιστικές δείχνουν ότι ελάχιστοι (ούτε το 5%) εκκλησιάζονται τακτικά – δηλαδή μόλις ένας στους 20 πολίτες. Συνεπώς, αν θέλουμε να εδραιωθούν οι χριστιανικές αξίες, πρέπει να φροντίσουμε ώστε όλο και περισσότεροι άνθρωποι να γίνουν συνειδητοί χριστιανοί.

Erwin-Semmel/pixelio.de

Erwin-Semmel/pixelio.de

Ποιες αξίες ισχύουν για μας τους Χριστιανούς;

Εδώ μπορούμε να αναφερθούμε σ’ αυτά που η πλειοψηφία των πολιτών, σύμφωνα με τις έρευνες , θεωρεί ως πολύτιμα: ειλικρίνεια, εντιμότητα, δικαιοσύνη, εμπιστοσύνη, καθήκον, σεβασμό και αξιοπρέπεια. Όλα αυτά ισχύουν και για τους χριστιανούς, επίσης! Ωστόσο, υπάρχουν δύο βασικές διαφορές:

Πρώτον: Οι Χριστιανοί έχουν μια σαφή ιεραρχία: το πιο πολύτιμο γι’ αυτούς δεν είναι κάποια αρετή, αλλά ένα πρόσωπο: ο Ιησούς Χριστός.

Δεύτερον: σε αντίθεση με άλλους θρησκευτικούς ηγέτες,  ο Χριστός δεν ζητά πρώτα κάτι από εμάς, αλλά λέει σε όλους μας: «Δεν είσαι προϊόν της τύχης! Είσαι πλάσμα του Θεού και ως εκ τούτου αξιαγάπητος! – ακόμη κι αν έχεις  σύνδρομο Down ή Αλτσχάιμερ!». Και μ’ αυτόν τον τρόπο, ο Χριστός αναποδογυρίζει σημαντικές αξίες αυτού του κόσμου. Θα αναφέρω μόνο τρεις, κατά τις οποίες καλούνται οι Χριστιανοί να ζουν εναλλακτικά:

Ο Θεός και το χρήμα

Dr.-Klaus-Uwe-Gerhardt/pixelio.de

Dr.-Klaus-Uwe-Gerhardt/pixelio.de

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του Θεού; Ο Χριστός λέει: «Δεν μπορείτε να υπηρετείτε τον Θεό και τον μαμμωνά (πλούτο)».  Το χρήμα είναι πολύ ελκυστικό. Πώς αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι το πιο μαζικό έγκλημα είναι η ασφαλιστική απάτη; Πώς αλλιώς να εξηγηθεί το γεγονός ότι η μεγαλύτερη διαμάχη σε πολλές οικογένειες είναι για την κληρονομιά; Στην Αγία Γραφή πάντως, γίνεται περισσότερες φορές λόγος για το χρήμα, παρά για την αγάπη – και παρόλα αυτά,  ελάχιστα κηρύγματα γίνονται πάνω σ’ αυτό το θέμα . Και έχουν δίκαιο οι Χριστιανοί νέοι, όταν κατηγορούν τους μεγαλύτερους: «Σίγουρα, δεν είμαστε αρκετά αγνοί στο σεξουαλικό τομέα, αλλά στον οικονομικό τομέα δεν τα πάτε και τόσο καλά. Βλέπετε την πτώση της Δύσης με τους ομοφυλόφιλους, αλλά αγοράζετε μετοχές σε εταιρίες που εκμεταλλεύονται εκατομμύρια ανθρώπους. Φροντίζετε τόσο καλά τον κήπο σας, σαν να θέλατε να φτιάξετε πάλι τον παράδεισο, αλλά αγοράζετε τα φθηνότερα αυγά και, μ’ αυτόν τον τρόπο, παρατείνετε την δυστυχία των πλασμάτων του Θεού σε κλωβοστοιχίες».

Πώς μπορεί ο άνθρωπος να μείνει ελεύθερος από την απληστία; Εδώ, η ψυχολογία επιβεβαιώνει την Αγία Γραφή: «Το να δίνεις σε κάνει πιο ευτυχισμένο από ό,τι το να παίρνεις». Ένας σοφός άνθρωπος το εξέφρασε ακόμη πιο συγκεκριμένα: «Το χρήμα είναι σαν την κοπριά. Εάν το κατανείμεις καλά,  θα φέρει πολλά φρούτα. Αλλά αν το σωρεύσεις σ’ ένα μέρος,  θα βρωμίσει».

Ο Θεός απαιτεί πολιτικό θάρρος

Η χριστιανική πίστη είναι παντού ελκυστική, όπου δρα πιο θετικά απ’ ότι το περιβάλλον. Τότε που στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία ήταν σύνηθες να σκοτώνουν τα παραμορφωμένα παιδιά και να στέλνουν τους γέρους στην έρημο για να πεθάνουν, οι Χριστιανοί είπαν: «Δώστε σε μας αυτά τα παιδιά! Φέρτε μας και τους γέρους σας!» Αυτή η στάση τους έπεισε κατά τέτοιο τρόπο, ώστε μέσα σε λίγες δεκαετίες εξαπλώθηκαν οι εκκλησίες σ’ όλη την Ευρώπη – παρά τον ανελέητο διωγμό από το ρωμαϊκό κράτος. Αλλά δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε 2.000 χρόνια πίσω. Επειδή 25 χρόνια πριν, οι Χριστιανοί στο Ανατολικό τμήμα της Γερμανίας συμπεριφέρθηκαν με άλλο τρόπο, όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου. Αντιστάθηκαν  με προσευχή, κεριά και λόγια ενάντια στην στυγνή δικτατορία! Αποτελούν πρότυπο για όλους εμάς σήμερα.

Stephanie-Hofschlaeger/pixelio.de

Stephanie-Hofschlaeger/pixelio.de

Ο Θεός συγχωρεί

Τίποτα δεν μπορεί να πικράνει τους ανθρώπους τόσο πολύ, όσο η αδικία που βιώνουν: εξαπατούνται, εκφοβίζονται, ξυλοκοπούνται. Και αναρωτιόνται: πρέπει να τα υπομένω όλα αυτά; Ή να για το θέσω πιο ωμά: Τα εγκλήματα πρέπει να τιμωρούνται! Εμείς είμαστε ενάντια σε κάθε συγκάλυψη – π.χ. ειδικά στην κακοποίηση του παιδιού, όταν συμβαίνει σε εκκλησίες και οικογένειες. Αλλά, μπορεί αυτό το πρόβλημα να λυθεί με τον ψυχολόγο ή με την βεντέτα; Μακροπρόθεσμα σίγουρα όχι. Ο Χριστός, κατά τον φρικτό θάνατο που μπορεί να φανταστεί κανείς – εξαθλιωμένος και μόνος πάνω στο σταυρό – προσευχήθηκε και ζήτησε συγχώρεση για τους δράστες του. Σχεδόν τίποτα άλλο δεν συναρπάζει τόσο πολύ τους ανθρώπους σήμερα, από την συγχώρηση που θα τους δώσουμε. Όταν στην Τουρκία το 2007, ο Γερμανός ιεροκήρυκας Tilmann Geske και δύο Τούρκοι Ευαγγελικοί έχασαν τη ζωή τους από πέντε νεαρούς μουσουλμάνους, οι χήρες που έμειναν πίσω δήλωσαν: «Εμείς συγχωρούμε τους δολοφόνους.» Στη συνέχεια, μια τουρκική εφημερίδα έγραψε: «Οι δολοφόνοι ήθελαν να εμποδίσουν τις δραστηριότητες των Χριστιανών. Αλλά αυτό που αυτές οι γυναίκες έκαναν, μέσα από τις δημόσιες δηλώσεις τους αυτές τις ελάχιστες μέρες, δεν θα μπορούσαν να το έχουν κάνει 1.000 ιεραπόστολοι σε 1.000 χρόνια.» Τέτοιου είδους συγχώρεση ακούγεται υπεράνθρωπη. Αλλά όταν συγχωρούμε δεν κάνουμε κάτι το ιδιαίτερο, επειδή κι εμείς κάθε μέρα ζούμε από την συγχώρεση. Και υπάρχει μια καταπληκτική ευλογία όταν με τα λόγια του «Πάτερ Ημών» ζητάμε: «και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών». Ακούσατε την προϋπόθεση; «Αν δεν συγχωρέσω, δεν θα συγχωρεθώ!»

Τι μπορεί να μας βοηθήσει, να ζήσουμε τις αξίες μας;

Ποιος είναι σοφός και τόσο έξυπνος; Η απάντηση που διαπερνά όλη την Αγία Γραφή: Όποιος φοβάται τον Θεό. Εν τω μεταξύ, πολλοί Χριστιανοί φοβούνται περισσότερο την τερηδόνα από τον Θεό. Τι σημαίνει φοβάμαι; Σημαίνει, αγαπώ τον Θεό: παίρνω σοβαρά τον Θεό και ζω σύμφωνα με τους κανόνες του. Τότε, βάζω και τις σωστές προτεραιότητες στη ζωή μου. Στον Ψαλμό 90 διαβάζουμε: «Δίδαξέ μας ότι οι μέρες μας είναι μετρημένες, έτσι ώστε να γινόμαστε σοφοί».  Όποιος σκέφτεται ότι η ζωή του θα τελειώσει – κι αυτό μπορεί να έρθει γρηγορότερα απ’ ό,τι περιμένουμε – επανεξετάζει τις προτεραιότητές του. Ζει συνειδητά. Αναρωτιέται: Τι εξουσιάζει τη ζωή μου; Η Ελισάβετ της Ρηνανίας είπε κάποτε την υπέροχη φράση: «Όποιος παίρνει σοβαρά τον Ουρανό, είναι κατάλληλος για τη γη». Ο κωδικός πρόσβασης για τον ουρανό και μόνο η ομολογία για τον Ιησού Χριστό. Αυτό ισχύει για όλους.  Δεν αποφασίζουν οι πράξεις μας! Αλλά γι’ αυτό ακριβώς το λόγο, δεν είναι καθόλου άσχετο το πώς ζω! Ο Απ. Παύλος χρησιμοποιεί ακόμα και αθλητικές εικόνες για να μας παρακινήσει σ’ αυτό: «Όλοι τρέχουν στην πίστα, αλλά μόνο ένας παίρνει το βραβείο. Τρέξτε με τέτοιο τρόπο, ώστε να το κερδίσετε» (Α’ Κορινθίους 9:24-27). Με άλλα λόγια: Απόλυτη αφοσίωση στις αξίες του Θεού! Εμείς οι Χριστιανοί έχουμε αιώνιες αξίες. Αλλά αυτές μπορούμε μόνο να τις ζούμε παραδειγματικά, δεν μπορούμε να τις επιβάλλουμε. Όταν τις ζούμε, πρώτον πείθουμε τους άλλους, δεύτερον κάνουμε κάτι καλό στον εαυτόν μας, και τρίτον θα πάρουμε και ανταμοιβή στον Ουρανό γι’ αυτό. Τι περισσότερο θέλει κανείς;

 

Ματθίας Χ.

διευθυντής του Ευαγγελικού Πρακτορείου Ειδήσεων και βρίσκεται συχνά και ευχαρίστως σε συζητήσεις με νέους.

0 απαντήσεις

Γράψτε εδώ το σχόλιό σας!

Θέλετε να συμμετάσχετε στη συζήτηση;
Μη διστάσετε να συμβάλλετε με το σχόλιό σας!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.